5
IRCICA’nın dijital formatta erişime açtığı Haydar Bammat arşiv koleksiyonu 11 Mayıs 2026’da IRCICA’da düzenlenen bir toplantıyla ilgililere tanıtıldı. Haydar Bammat (1890-1965) Kafkasya’da bağımsızlık hareketi liderlerinden ve 1918’de kurulan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti’nin Dışişleri Bakanıydı. Söz konusu dönemle ilgili son derece değerli birincil kaynaklar içeren koleksiyon ağırlıklı olarak Haydar Bammat’a, bir kısmı babası Necmettin Bammat’a ve diğer bir kısmı oğlu Dr. Necmettin Bammat’a ait toplam 3400 arşiv materyali ve 1600 basılı yayından oluşmaktadır. Paris, Sorbonne’da hukuk profesörü, İslam kültürü uzmanı ve yazar ve aynı zamanda İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Paris temsilcisi olarak görev yapan Dr. Necmettin Bammat 1985’teki vefatından birkaç ay önce koleksiyonu IRCICA’ya bağışlamıştı. Koleksiyon kardeşi Timur Bammate tarafından IRCICA’ya teslim edilmiş, dönemin hassas uluslararası şartları sebebiyle yirmi yıl boyunca açılmaması rica edilmişti.
Toplantıda konuşan IRCICA Genel Direktörü Prof. Mahmud Erol Kılıç çeşitli ülkelerden kültürel şahsiyetlerin IRCICA’ya bağışlamış oldukları koleksiyonlar hakkında bilgi verdi ve bu koleksiyonların tüm dünyadan araştırmacıların istifadesi için dijital formatta erişime açılmakta olduğunu anlattı; bunların en önemlilerinden birinin Bammat arşivi olduğunu, bu arşivin hem kıymetli tarihi bilgiler hem de Haydar Bammat ve Necmettin Bammat’ın ilmi yazılarını ihtiva ettiğini vurguladı. Ardından, IRCICA Kütüphane ve Arşiv Müdür Vekili Neslihan Sandal koleksiyonun muhtevasıyla ilgili ayrıntılı bilgiler verdi, materyallerin konu, tür ve dil bazında dağılımlarını ve tasnif çalışmalarını anlattı. Daha sonra, Kafkasya tarihi araştırmacısı ve yazarı Sn. Cem Kumuk koleksiyonun derin önemine ışık tutan bilimsel sunumunda Kafkasya tarihi ve bağımsızlık hareketi ile koleksiyondaki kayıtların, belgelerin, yazışmaların ve diğer materyalin bağlantılarına işaret etti. Son olarak, İslam İşbirliği Teşkilatı eski Genel Sekreteri ve IRCICA eski Genel Direktörü Prof. Ekmeleddin İhsanoğlu, Dr. Necmettin Bammat ile IRCICA çalışmaları bağlamında yapmış olduğu görüşmelere ve işbirliğine değindi, koleksiyonun Merkeze bağışlanma süreciyle ilgili anılarını paylaştı. Konuşmaların ardından toplantının moderatörü, IRCICA Araştırma ve Yayınlar Başkan Yardımcısı Dr. Attallah Rawashdeh misafirleri, koleksiyondan örneklerin yer aldığı sergiye davet etti. Toplantıya katılan Kafkasya tarihi uzmanları ve Kafkas kökenli kültürel şahsiyetler arasında Dağıstan Ulusal Görsel Sanatlar Müzesi eski Müdürü ve adı geçen Cumhuriyetin 1917’deki kuruluş kongresi hakkında bir kitabın yazarı Prof. Murad Donogo ile İstanbul Kafkas Vakfı Koordinatörü Sn. Veysel Arıhan da bulunuyordu.
