‘Alî-Şir Nevâî çalışmalarına bir katkı: ilk Divanınının İstanbul nüshası yayınlandı

‘Alî-Şir Nevâî’nin (1441-1501) derlediği ilk Divanı olan Bedâyi’ü’l-Bidâye’nin İstanbul, Süleymaniye Kütüphanesi’nde muhafaza edilen yazma nüshasının tıpkıbasımı, Özbekistan Cumhuriyeti ile IRCICA arasındaki kültürel işbirliği çerçevesinde yayınlanmıştır. Eserin daha önce bilinen Paris, Londra, Tahran, Bakü ve Taşkent’teki beş nüshasına ek olarak altıncı bir nüshası böylece ilgili ilim çevrelerine sunulmaktadır.

Nevâî’nin sağlığında ünlü hattat Sultan ‘Alî Meşhedî tarafından 1484-1485 yıllarında Herat’ta kopyalanan bu nüsha Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya 3981’de bulunmaktadır. Tıpkıbasımını içeren kitap Özbekistan Cumhuriyeti Turizm ve Spor Bakanlığına bağlı Kültürel Miras Ajansı ile İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi’nin (IRCICA) ortak yayını olarak Şubat 2026’da Taşkent’te basılmıştır. Bu yazmayı inceleyen ve yayına hazırlayan uzmanlar Prof. Dr. Aftandil Erkinov (Özbekistan Uluslararası İslam Akademisi) ve Prof. Dr. Aşirbek Muminov’dur (IRCICA). Kitaptaki metinler Özbekçe, İngilizce, Türkçe ve Rusça dillerinde hazırlanmıştır.

Tanınmış şair, yazar, dil uzmanı ve mutasavvıf ‘Alî-Şir Nevâî eserlerini Çağatay Türkçesi ve Farsça yazmıştır. Ayrıca minyatür ressamı, hattat ve müzisyendi; sanat, mimari ve hayır kurumlarının hamisiydi. Nevâî’nin, eski okul arkadaşı ve Herat’taki Timurlu hükümdarı (1469-1506) olan Sultan Hüseyin Baykara’nın isteği üzerine derlediği Bedâyi’ü’l-Bidâye, şiirinin erken dönemini temsil eder. Navāʾī birçok açıdan Orta Asya kültür mirasının önemli bir şahsiyetidir.